Zainwestowałeś w ocieplenie, fotowoltaikę albo pompę ciepła i słyszysz, że część tych pieniędzy możesz odzyskać przez podatek. Brzmi zbyt dobrze, żeby było proste, prawda? A jednak ulga termomodernizacyjna działa od lat i realnie obniża koszt inwestycji w energooszczędny dom. Trzeba tylko wiedzieć, kto może z niej skorzystać, co dokładnie się kwalifikuje i gdzie łatwo popełnić błąd, który kosztuje część odliczenia. Rozłożę to na czynniki pierwsze, spokojnie i bez podatkowego żargonu.

Czym jest ulga termomodernizacyjna i kto może z niej skorzystać?

Mówiąc najprościej, to prawo do odliczenia od dochodu wydatków, które ponosisz na poprawę energooszczędności swojego domu. Rozliczasz je w rocznym zeznaniu PIT, więc realnie płacisz niższy podatek albo dostajesz wyższy zwrot. Ulga istnieje od 2019 roku i jest skierowana do właścicieli oraz współwłaścicieli już istniejących budynków jednorodzinnych.

Dwa słowa są tu kluczowe. Po pierwsze, budynek musi być istniejący, a nie dopiero w budowie. Po drugie, musisz być jego właścicielem lub współwłaścicielem. Jeśli oboje z małżonkiem jesteście współwłaścicielami domu, każde z Was rozlicza własny limit, więc łączna kwota odliczenia w rodzinie jest odpowiednio większa.

Zakres ulgi: fotowoltaika, pompa ciepła i ocieplenie

Ulga obejmuje szeroki koszyk wydatków związanych z termomodernizacją, i to zarówno materiały, jak i usługi. W praktyce odliczysz między innymi:

  • Fotowoltaikę: zakup i montaż paneli wraz z osprzętem instalacji, na przykład falownikiem i okablowaniem. Jeśli dopiero planujesz taką inwestycję, policzymy ją z Tobą przy okazji fotowoltaiki.
  • Pompę ciepła: zakup i montaż pompy jako źródła ogrzewania domu. O tym, jak dobrać ją do budynku, rozmawiamy przy pompach ciepła.
  • Ocieplenie i stolarkę: materiały do docieplenia ścian, dachu i stropów oraz wymianę okien i drzwi. To fundament, od którego często warto zacząć, czyli termomodernizacja domu.
  • Magazyn energii oraz inne elementy poprawiające bilans energetyczny budynku, które mieszczą się w zakresie przedsięwzięcia termomodernizacyjnego.

Warunek jest jeden: wydatek musi realnie służyć poprawie energooszczędności istniejącego domu. Fakturę zachowaj, bo to ona jest dowodem w rozliczeniu, a bez niej fiskus nie uzna odliczenia. Liczy się data i to, na kogo faktura jest wystawiona: powinna być na Ciebie jako właściciela lub współwłaściciela budynku, którego dotyczy inwestycja.

Ulga a dotacja: uwaga na podwójne odliczenie

Tu jest najczęstsza pułapka, która potrafi kosztować sporo pieniędzy. Odliczyć możesz tylko tę część wydatku, którą sfinansowałeś z własnej kieszeni. Jeśli część inwestycji pokryła dotacja, na przykład z programu Czyste Powietrze albo Mój Prąd, tej dofinansowanej kwoty nie wolno drugi raz uwzględnić w uldze. Prościej mówiąc, nie da się odzyskać tych samych pieniędzy dwa razy.

To nie znaczy, że dotacja i ulga się wykluczają. Możesz korzystać z obu, tylko liczysz je od różnych części kosztu: dotacja pokrywa swoją część, a ulgą obejmujesz Twój wkład własny. Jeśli równolegle sięgasz po dofinansowanie, warto ogarnąć papiery po kolei; pomocny będzie nasz poradnik o tym, jak złożyć wniosek do Czystego Powietrza krok po kroku.

Ile realnie można odliczyć?

Ulga ma górny limit odliczenia liczony na jednego podatnika, a nie na budynek. Dlatego małżonkowie będący współwłaścicielami domu mogą łącznie odliczyć dwukrotność tej kwoty. Sam limit to konkretna suma zapisana w przepisach, ale ponieważ regulacje bywają aktualizowane, przed rozliczeniem potwierdź obowiązującą kwotę w aktualnym źródle lub u księgowego, zamiast opierać się na zasłyszanych liczbach.

Jest jeszcze warunek czasu: przedsięwzięcie termomodernizacyjne trzeba zakończyć w określonym terminie liczonym od roku poniesienia pierwszego wydatku. Jeśli rozkładasz inwestycję na etapy, miej ten termin z tyłu głowy, żeby nie stracić prawa do odliczenia części kosztów.

Jeśli w danym roku Twój dochód jest niższy niż kwota, którą chcesz odliczyć, nic nie przepada od razu. Niewykorzystaną część ulgi można rozliczać w kolejnych latach, do wyczerpania limitu i w granicach czasu przewidzianego w przepisach. To wygodne przy większych inwestycjach, bo pozwala rozłożyć korzyść, gdy jeden rok nie wystarcza na całe odliczenie. Szczegóły takiego przenoszenia najlepiej dopiąć z księgowym przy konkretnych liczbach.

Jak rozliczyć ulgę krok po kroku?

Samo rozliczenie jest prostsze, niż wygląda z zewnątrz. W skrócie wygląda to tak:

  • Zbieraj faktury wystawione na Ciebie za materiały i usługi objęte ulgą. To Twój dowód wydatku.
  • Odejmij dofinansowanie. Do odliczenia bierzesz tylko wkład własny, bez części pokrytej dotacją.
  • Wpisz kwotę w rocznym zeznaniu PIT w części poświęconej odliczeniom, w odpowiednim załączniku.
  • Pilnuj limitu i terminu zakończenia przedsięwzięcia. Przy większych inwestycjach albo wątpliwościach warto skonsultować rozliczenie z księgowym.

Czy mogę skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, jeśli dom jest jeszcze w budowie?

Nie. Ulga dotyczy istniejących budynków jednorodzinnych. Wydatki poniesione na dom będący dopiero w budowie nie kwalifikują się do odliczenia.

Czy mogę korzystać z ulgi i z dotacji na tę samą instalację?

Tak, ale nie od tej samej kwoty. Dotacja pokrywa swoją część kosztu, a ulgą obejmujesz wyłącznie wkład własny. Kwoty sfinansowanej dotacją nie wolno odliczyć drugi raz.

Czy ulga obejmuje pompę ciepła i fotowoltaikę?

Tak. Do odliczenia kwalifikują się między innymi zakup i montaż pompy ciepła oraz instalacji fotowoltaicznej, obok wydatków na ocieplenie i wymianę stolarki, o ile służą poprawie energooszczędności istniejącego domu.

Podsumowanie

Ulga termomodernizacyjna to realny sposób, żeby odzyskać część pieniędzy włożonych w energooszczędny dom, od ocieplenia przez fotowoltaikę po pompę ciepła. Skorzystasz z niej jako właściciel istniejącego budynku jednorodzinnego, odliczając wkład własny w rocznym PIT. Najważniejsze, żeby nie liczyć podwójnie tego, co pokryła dotacja, zmieścić się w limicie i terminie oraz trzymać faktury. Jeśli planujesz inwestycję w OZE, potraktuj ulgę jako część rachunku od samego początku, bo realnie skraca drogę do zwrotu z inwestycji.